(Giải trí) – Tiệm đĩa và phụ kiện máy tính nổi tiếng nhất TP.HCM đã ngừng bán từ vài tháng qua, khép lại “sứ mệnh” của mình trong những năm tháng khởi đầu của Internet tại Việt Nam.

< Cửa hàng đĩa “nổi nhất Việt Nam” thời 1997-2005 nay đã ngừng kinh doanh.

“Cô Thúy Vy đã đi Úc từ 3 năm trước rồi. Tiệm này để lại cho em gái nhưng làm một thời gian cũng vừa đi luôn rồi. Giờ đóng cửa để vậy thôi”, một người hàng xóm nói với phóng viên Zing.vn về cái kết của một tiệm đĩa được cho là nổi tiếng nhất ở Việt Nam vào thời kỳ đầu của Internet.

‘Sống’ bình minh, ‘chết’ lúc hoàng hôn

Trong ký ức của những người thuộc thế hệ 8X và 9X đời đầu, Thúy Vy là cái tên rất quen thuộc vì luôn được in trên bìa đĩa game, phần mềm… bán ở rất nhiều cửa hàng từ Nam chí Bắc. Ngay cả trong bộ cài (setup) cũng có hình ảnh nhân vật Yuna của Final Fantasy kèm dòng chữ “Vi tính Thúy Vy” như một cách khẳng định thương hiệu, khiến những cửa hàng khác sao chép lại cũng không thể xóa đi.

Hình ảnh này phổ biến đến nỗi khiến không ít người hiểu nhầm Thúy Vy là nhà phát hành game tại Việt Nam, chứ không phải một cửa hàng kinh doanh băng đĩa.
NISAVA
“Thúy Vy là một trong số ít cửa hàng bán phần mềm quy mô lớn, kinh doanh bài bản, cung cấp các phần mềm đa dạng và nhanh chóng. Nó đáp ứng nhu cầu người dùng máy tính lúc đó không có điều kiện để tự tải phần mềm từ Internet về”, nhà báo – hiệp sĩ CNTT Phạm Hồng Phước nói với Zing.vn.

Thực tế, Thúy Vy Computer đã ngừng kinh doanh đĩa game, phần mềm crack từ năm 2005, chuyển hướng sang mảng kinh doanh phụ kiện máy tính, điện thoại.

Đây cũng là tình trạng chung của những cửa hàng băng đĩa ở đường Bùi Thị Xuân (quận 1, TP.HCM) hay Lê Thanh Nghị (Hà Nội). Khi đĩa CD/DVD dần bị mai một, game online lên ngôi và người dân có thể tải phần mềm từ Internet, các hộ kinh doanh kiểu này không còn đất sống. Kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO vào năm 2007 và ký kết các hiệp ước liên quan đến bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, các tiệm đĩa lậu cũng không còn hợp pháp.

“Mình nhớ rõ cảm giác mỗi chiều đi học về là đạp xe đến tiệm bán đĩa game, lựa từng trò chơi trong quyển album dày cộp. Mỗi đĩa CD tầm 7.000 đồng, sau này lên 10.000 đồng, rồi 20.000 đồng cho một đĩa DVD”, Nguyễn Thanh Tâm, một lập trình viên ở TP.HCM nhớ về quãng thời gian năm 2000-2003, thời cực thịnh của những tiệm bán đĩa game “offline”, khi mạng ADSL trọn gói chưa xuất hiện.

Thiếu tiếng cảm ơn, nợ lời xin lỗi

“Thật khó để xét công – tội của Thúy Vy và những cửa hàng kinh doanh đĩa game, phần mềm trên cả nước nếu không đặt chúng vào bối cảnh của ngày đó, cái thuở Internet mới cập bến Việt Nam với giá cước đắt đỏ, tính theo giờ truy cập”, ông Phạm Hồng Phước nhận định.
NISAVA
Xét về lý, những đĩa game hay tuyển tập phần mềm thời ấy đều vi phạm bản quyền do đã bị “bẻ khóa” (cracked), chèn danh sách các số serial và có kèm hướng dẫn cách crack. Thậm chí chúng còn chứa nhiều mã độc gây hại đến máy tính.

Vì giá cước Internet trước 2003 khá đắt đỏ, những cửa hàng thời đó thường tận dụng “mối quen” là những kỹ sư, lập trình viên làm việc tại các công ty nước ngoài có văn phòng ở Việt Nam. “Những doanh nghiệp này trang bị đường truyền Internet tốc độ cao, nên nhân viên sẽ tranh thủ những giờ trực đêm để tải phần mềm, game theo đơn đặt hàng của những tiệm đĩa”, ông Phạm Hồng Phước nhớ lại.

Tại Việt Nam, một số nhóm sinh viên và những người làm trong ngành CNTT cũng tham gia crack phần mềm nhưng với mục đích chia sẻ miễn phí cho những người mới tiếp xúc với máy tính, số khác bán lại cho các cửa hàng đĩa. Bản thân Thúy Vy Computer cũng tự tổng hợp các đĩa phần mềm trôi nổi và dán nhãn tuyển tập của các nhóm hacker đó.

Tuy nhiên, xét về tình, nếu không có những cửa hàng bán đĩa game, phần mềm lậu, người dùng Việt Nam khó có cơ hội tiếp cận với những tiện ích như Microsoft Office, Adobe Photoshop… hay những game làm nên tuổi thơ của nhiều người như Red Alert, Battle Realms, Neowin, Starcraft, Prince of Quin, Seal Of Evil…

“Nó phổ biến đến nỗi nhiều cậu nhóc cài được game, crack được phần mềm theo hướng dẫn trong đĩa đã vội tự nghĩ mình là hacker”, Nguyễn Thanh Hưng, kỹ sư phần mềm ở quận 1, TP.HCM hài hước nhớ lại. Theo Hưng, những chiếc đĩa lậu thời đó rất có ý nghĩa với học sinh, sinh viên bởi nó rẻ. Nếu mua bản quyền nghiêm chỉnh, người ta có thể phải tốn nhiều tháng lương.
NISAVA
“Cũng phải nhìn nhận rằng, trong bối cảnh ban đầu đó, chính việc có thể tiếp cận với vô số phần mềm ứng dụng mà kỹ năng tin học của người Việt, đặc biệt là giới trẻ tăng lên rất nhanh. Trong khi ở các nước phát triển, chỉ khi thật cần thiết, người ta mới phải bỏ tiền mua phần mềm về dùng”, ông Phước nhận định.

Hiệp sĩ CNTT này cũng cho rằng sau năm Việt Nam tham gia WTO, ông cũng đã dừng việc chia sẻ phần mềm, chỉ tập trung vào nghề báo và coi như hoàn thành “sứ mệnh phổ cập kiến thức” thời kỳ đầu của Internet tại Việt Nam.

VN đứng 6 thế giới về vi phạm bản quyền Internet

Theo số liệu từ hãng thống kê Revulytics, tính đến tháng 3/2018, Việt Nam đứng thứ 6 thế giới về tình trạng vi phạm bản quyền phần mềm. Đầu bảng là Trung Quốc, tiếp đến là Mỹ, Iran, Nga và Ấn Độ.

Dù các tiệm đĩa game, phần mềm như Thúy Vy Computer đã “chết”, nhưng thứ hạng của Việt Nam trên bản đồ vi phạm bản quyền phần mềm chỉ đứng sau những cường quốc. Những diễn đàn công nghệ, các trang torrent từ nước ngoài và đặc tính không biên giới của Internet đã khiến việc tải về một phần mềm “Full crack” chỉ tốn vài cú click chuột, vài ba phút đợi chờ.

“Nhiều người vẫn nghĩ mình nghèo nên có quyền xài đồ lậu. Họ chưa nhận thức được giá trị của lao động sáng tạo với trí óc, chưa thấy được hậu quả nhãn tiền. Có công ty vi phạm bị phạt chỉ vài chục triệu cũng không tác dụng”, ông Bùi Hải An, đồng sáng lập của Silicon Straits, chia sẻ.

Theo ông Hải An, từng có trường hợp sinh viên Việt Nam sang nước ngoài lén tải phần mềm lậu bị truy địa chỉ IP, gửi giấy phạt hàng nghìn USD tới tận nơi ở.
NISAVA
Những tiệm đĩa lậu đã hoàn thành “sứ mệnh” của nó trong thuở bình minh của Internet tại Việt Nam. Thay vì đổ lỗi cho Thúy Vy Computer hay các cửa hàng phát tán chúng, hãy nhìn vào con số từ Revulytics và tập thói quen trả tiền cho những ứng dụng trên máy tính, điện thoại.

Theo Duy Tín – Xuân Tiến (Zing New)
NISAVA TRAVEL!

Từng là biểu tượng một thời của phần mềm và game những năm cuối thập niên 90, dù Thúy Vy Computer đã ngừng kinh doanh đĩa game, phần mềm crack từ năm 2005 và chuyển hướng sang mảng kinh doanh phụ kiện máy tính, điện thoại nhưng thông tin Thúy Vy Computer chính thức đóng cửa khiến nhiều thế hệ 8x, 9x đời đầu cảm thấy buồn buồn và nuối tiếc.

“Nhớ những cái mainboard 386, 486 và dòng main mmx…set jumper ratio cho CPU nó chạy được là vui như tết. Cài xong Windows và các driver thì vui như mẹ cho kẹo khi đi chợ về. Cài xong các software mà máy chạy mượt (không xung đột) thì cảm giác như ngày đầu biết yêu,” anh Hoàng Hồng chia sẻ.

“Hồi xưa cái thời bánh mì có 3 nghìn một ổ, mà sê-ri king of games 120.000đ/1 đĩa. Toàn phải chờ đĩa này để chơi các game hot như Warcraft, Mộc Đế (Fire Emblem), Dune, Diablo…. bộ đĩa này cắt hết film, game nhẹ đi bao nhiêu. N hớ mãi cái hồi cầm 15 cái đĩa mềm đi copy trò Diablo, về nhà lỗi đĩaa thứ 14,” thành viên kingofgamefox bồi hồi nhớ lại.
NISAVA
“Nhớ cái hồi ở dưới quê, mấy tiệm bán vi tính cũng mua đĩa từ Thúy Vy về rồi san ra CD bán kiếm lời. Mình ra ngồi lật 20 cuốn bìa đĩa game, 2-3 tiếng đồng hồ mới lựa được 1 game, tuần nào cũng vậy luôn,” thành viên revenge_for_hate chia sẻ.

“Nhà quận 3, đạp xe lên đó mua cho được cái đĩa Final Fantasy VIII mà cái không đủ tiền, chơi xong FFVIII đi tổng cộng 5 lần (1 lần đĩa bị đơ; chùi đĩa, chùì mắt thần miết không được), thuộc luôn đường. Xong bị ghiền chơi game lại ít tiền, lên lật 4-5 cái catalogue của nó chọn game cho kỹ, sợ mua game dạng không thích thì ăn mày. Hồi đó lựa con Đua xe gà (Đua xe thú-PV), chơi đã đời không biết kiếm xe hiếm mới lọ mọ lên gamevn kiếm hướng dẫn, lẹ vãi chưa gì đã 15 năm,” thành viên oldangelvn cho hay.

Và, những bạn nếu đã từng gắn bó một thời gian dài với blog này thì chắc cũng chưa quên mấy trang ‘soft chùa’ của mình như Paylesssoft, Softforyou, Bandonghanh… mà ta đã một thời gắn bó. Giờ đây, chuyện đó đã xa rồi bạn hỉ.
Với mình, hiện tại nếu có cần xài thứ gì thì mình chọn thứ… free hoặc chịu khó canh khuyến mãi, Giveawayoftheday… Mà nhu cầu táy máy phần mềm nay cũng không còn, già rồi còn đâu?

Điền Gia Dũng – NISAVA TRAVEL!

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.